Tutash elastik-plastik muhitda sferik zarbali to‘lqinlarning tarqalishi

Sh. Kasimov; N. Shomurodov

doi:10.56143/3030-3893-2025-1S-319-321

Mualliflar

Sh. Kasimov Toshkent davlat transport universitetiti, Toshkent, O‘zbekiston ##default.groups.name.author## https://orcid.org/0000-0003-4158-7517
N. Shomurodov Toshkent davlat transport universitetiti, Toshkent, O‘zbekiston ##default.groups.name.author## https://orcid.org/0009-0005-2748-4484

##semicolon##

https://doi.org/10.56143/3030-3893-2025-1S-319-321

##semicolon##

elastik-plastik muhit, yer osti sig‘imi, tuproq, portlash, zarba to‘lqini, elastik potensial, tenzor, intensivlik, deformatsiya, kuchlanishlar

Abstrak

Mazkur maqolada uzluksiz elastik-plastik muhit tarzida modellashtirilgan va kuchlanishdeformatsiyalanishi
tabiiy holatdagi bir jinsli zamin yoki tuproq (grunt)dan iborat muhitlarda bir
o‘lchovli sferik zarbali to‘lqinlarning tarqalishi o‘rganilgan. Tadqiqot jarayonida atrof fazoni qoplagan
elastik-plastik muhitlarda yuklanish zarbiy to‘lqinlari o‘zgarmas tezlik bilan tarqaladi, deb qaraladi.
Shuningdek, Qurilish sohasida, tog’- geologiya sanoati va texnikaning turli tarmoqlarida yo’naltirilgan
portlash texnologiyasidan unumli foydalanish, zarbga duchor bo‘lgan yuklanish zarbiy to‘lqinlari
ortidagi uzluksiz elastik-plastik muhitlarning tegishli mexanik parametrlarini aniqlash, Kichik elastikplastik
deformatsiyalar nazariyasiga ko‘ra, sferik koordinatalar tizimida kuchlanish va deformatsiya
tenzorlari komponentlari orasidagi bog‘liqlik ko‘zda tutilgan.