Seysmik Faol Hududlardagi Temir Yo‘l Suv O‘tkazuvchi Quvurlarining Ekspluatatsion Ishonchliligini Baholash
DOI:
https://doi.org/10.56143/3030-3893-2026-3S-99-103Ключевые слова:
Seysmik xavfsizlik, temir yo‘l yer polotnosi, suv o‘tkazuvchi quvur, raqamli modellashtirish, chekli elementlar usuli, barqaror muhandislik, ekspluatatsion ishonchlilikАннотация
Mazkur tadqiqotda temir yo‘l yer polotnosi va suv o‘tkazuvchi quvurlar tizimining seysmik va ekspluatatsion yuklamalar ta’siridagi kuchlanish-deformatsiya holati raqamli modellashtirish asosida baholandi. Hisoblashlar chekli elementlar usuli yordamida uch o‘lchamli model asosida amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari grunt namligi, ko‘tarma balandligi va quvur devori qalinligi konstruksiyaning deformatsiyasi va ishonchliligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini aniqladi. Grunt namligining ortishi deformatsiya modulining kamayishiga va cho‘kish miqdorining oshishiga olib keladi. Quvur devori qalinligining kamayishi konstruksiyaning bikirligini kamaytirib, seysmik xavfsizlikni ta’minlamaydi. Raqamli modellashtirish usullari temir yo‘l infratuzilmasining barqarorligini baholash va optimal muhandislik yechimlarini ishlab chiqishda samarali vosita ekanligi asoslandi.